Ücretsiz dene

Sorular

Termal kağıt zararlı mı? BPA ve etiket

Termal kağıttaki bisfenol A (BPA) neden kısıtlandı, sınır ne, BPA'sız etiketi nasıl anlarsınız? Gün boyu etiket basan eczane için pratik notlar.

Yazan: ilaçtarif® ekibi, Alternet YazılımGüncelleme:

Kısa cevap

Termal kağıtla ilgili kaygının kaynağı, kaplamada renk geliştirici olarak kullanılabilen bisfenol A'dır (BPA). Avrupa Birliği, ağırlıkça yüzde 0,02 ve üzeri BPA içeren termal kâğıdın 2 Ocak 2020'den sonra piyasaya arzını yasakladı; gerekçe, bu kâğıdı sürekli elleyen çalışanlar için kabul edilemez risktir. BPA'sız ürün tedarikçinin teknik föyünden anlaşılır.

Termal kâğıdın zararlı olup olmadığı sorusu çoğu zaman tek bir maddeye çıkar: bisfenol A, kısaca BPA. Termal kâğıdın kaplamasında renk oluşturmaya yardım eden maddelerden biri olarak kullanılabilir. Avrupa Birliği bu kullanımı sınırladı. Bugün piyasadaki termal etiketlerin önemli bir kısmı "BPA free" ibaresiyle satılıyor.

Kısıtlama ne diyor?

Avrupa Komisyonu'nun 2016/2235 sayılı Tüzüğü, AB'nin kimyasal mevzuatı REACH'in kısıtlamalar ekine (Ek XVII) bisfenol A için yeni bir girdi ekledi. Buna göre ağırlıkça yüzde 0,02 ya da daha fazla BPA içeren termal kâğıt 2 Ocak 2020'den sonra piyasaya arz edilemez.

Tüzüğün gerekçesi dikkat çekici: kısıtlama, BPA içeren termal kâğıdı elleyen çalışanların sağlığı için kabul edilemez bir risk bulunduğu sonucuna dayanıyor. Akla gelen ilk örnek kasiyerlerdir. Gün boyu etiket basıp kutuya yapıştıran eczane çalışanı da aynı şekilde termal kâğıdı sürekli elleyen biridir.

Türkiye'de REACH'in karşılığı Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik'tir (KKDİK). Yönetmeliğin kısıtlamalar ekinin (Ek-17) güncel metninde de termal kâğıtlar için aynı yüzde 0,02 sınırı yer alıyor. Uygulama takvimi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın KKDİK duyurularına bakmak gerekir. Bir ürünün bu sınıra uyup uymadığını sorarken muhatabınız etiketi satan firmadır.

BPA'sız etiketi nasıl anlarsınız?

Etiketin üzerinden anlayamazsınız. Tırnak testi etiketin termal olup olmadığını gösterir ama kaplamanın içeriğini göstermez. Bilgi, ürünün teknik föyündedir. Örneğin Zebra'nın Z-Perform 1000D etiketinin teknik föyünde "BPA Free facestock", yani BPA içermeyen yüzey malzemesi ibaresi açıkça yazar.

Etiket alırken sorabileceğiniz üç şey:

  1. Ürünün teknik föyü var mı, föyde BPA ile ilgili bir ibare geçiyor mu?
  2. Kaplamada BPA yerine hangi geliştirici kullanılıyor?
  3. Aynı ürünün farklı lotları arasında içerik değişiyor mu?

Son soru boş bir soru değil. Lot numarası olan rulolarda bir sorun çıktığında hangi partiden geldiğini izlemek mümkündür.

Tezgâhta pratik birkaç not

  • Etiket rulolarını ambalajında saklayın ve gerektiğinde açın. Zebra'nın kılavuzu da ruloyu koruyucu ambalajında tutmayı ve kimyasallar ya da temizlik ürünleriyle birlikte saklamamayı önerir.
  • Kullanılmayan, hatalı basılmış etiketleri biriktirmeyin; atık kutusuna atın.
  • Yemekten önce el yıkamak, termal kâğıtla çalışan herkes için zaten iyi bir alışkanlıktır.

Bu notlar tıbbi bir öneri değil, kimyasal mevzuatın gerekçesinden çıkan düz bir sonuçtur: maruziyeti azaltmanın en kolay yolu, kısıtlanan maddeyi içermeyen ürünü seçmektir.

Hasta açısından

Tarif etiketi kutunun dışına yapıştırılır; ilacın kendisiyle temas etmez. Hastanın etiketle teması kutuyu eline aldığı kısa anlardır. Kaygının odağı, termal kâğıdı gün boyu elleyen çalışan tarafıdır.

Etiketin ömrüyle ilgili sorular için termal etiket ne kadar dayanır, kaplamalı ve kaplamasız etiket farkı için eko termal mi top termal mi sayfalarına bakabilirsiniz. ilaçtarif®'in 60×40 mm sarı etiketleri ve yazıcıları hakkında bilgi almak için 0850 885 07 97 numaralı hattı arayabilirsiniz.

ilaçtarif®’i ücretsiz deneyin

Barkodu okutun; hasta adı soyadı, ilaç adı, hekimin önerdiği doz ve kullanım şekli 60×40 mm sarı termal etikete basılsın.

Ücretsiz deneyin 0850 885 07 97

Sık sorulanlar

Termal etiketi elleyen eczacı eldiven kullanmalı mı?

Mevzuat eczanede etiket basarken eldiven şartı koymuyor. BPA kısıtlamasının gerekçesi, kâğıdı gün boyu elleyen çalışanların maruziyetidir; bu yüzden en etkili adım BPA'sız etiket kullanmak ve tedarikçiden bunu belgeleyen teknik föyü istemektir.

BPA'sız termal etiket daha mı çabuk solar?

Tek başına BPA'sız olmak dayanıklılığı belirlemez. Dayanıklılığı kaplamanın türü ve üst koruyucu katmanın olup olmaması belirler; üreticiler bunu teknik föyde ayrıca yazar.

İlgili sayfalar

Kaynaklar

  • Commission Regulation (EU) 2016/2235, REACH Ek XVII'ye bisfenol A girdisi (66): eur-lex.europa.eu
  • Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik (KKDİK), Resmî Gazete 23.06.2017, sayı 30105 (mükerrer): www.resmigazete.gov.tr
  • KKDİK Ek-17 güncel metin derlemesi (Chemleg), Bisfenol A girdisi, termal kâğıtlar: www.chemleg.com
  • Zebra Technologies, Z-Perform 1000D etiket teknik föyü ("BPA Free facestock"): www.zebra.com
  • Zebra Technologies, ZD421/ZD621 kullanım kılavuzu, "Media Storage Guidelines": docs.zebra.com