Rehber · Etiket kuralları
Raf ve fiyat etiketi: eczanede ilaç dışı ürünlerde hangi bilgiler olmalı?
Dermokozmetikten bebek ürünlerine, raftaki ürünün etiketinde bulunması gerekenler ve kampanya döneminde indirimli fiyatın gösterilmesi.
Fiyat Etiketi Yönetmeliği’ne göre perakende satılan bir ürünün etiketinde malın üretim yeri, ayırıcı özelliği, tüm vergiler dahil satış fiyatı, birim fiyatı ve bu fiyatların uygulanmaya başladığı tarih bulunur; yerli ürünlerde Ticaret Bakanlığı’nın logosu da yer alır. Bilgiler Türkçe yazılır. İndirimde indirimli fiyat ile indirimden önceki fiyat birlikte gösterilir; önceki fiyat, indirimden önceki otuz gün içindeki en düşük fiyattır.
Bu yazı eczanede rafta duran ilaç dışı ürünler için: dermokozmetik, bebek ürünleri, gıda takviyeleri, medikal malzeme. İlaçların durumu için aşağıdaki ayrı bölüme bakın.
Etikette bulunması zorunlu bilgiler
Liste, 28.06.2014 tarihli Fiyat Etiketi Yönetmeliği’nin 5. maddesindedir ve 2018, 2019 ve 2022’de yapılan değişikliklerle bugünkü halini aldı (2014, 2018, 2019, 2022):
| Bilgi | Açıklama |
|---|---|
| Üretim yeri | Malın üretildiği ülke. İthal ürünlerde ülke adı Türkçe yazılır. Yerli üretim logosu bulunan etikette ayrıca yazılmasına gerek yoktur. |
| Ayırıcı özellik | Ürünü raftaki benzerlerinden ayıran bilgi: marka, çeşit, hacim ya da ağırlık gibi. |
| Satış fiyatı | Tüm vergiler dahil peşin fiyat. |
| Birim fiyat | Adet, uzunluk, ağırlık, alan ya da hacim ölçülerinden ürünün türüne uygun olanın net miktarıyla ifade edilen fiyat. |
| Tarih | Satış fiyatının ve birim fiyatının uygulanmaya başladığı tarih. |
| Yerli üretim logosu | Üretim yeri Türkiye olan mallar için Ticaret Bakanlığı’nın belirlediği logo. |
| Depozito | Ambalajın teslimi ve iadesi için ayrıca bir depozito bedeli varsa tutarı. |
2022 değişikliği ayrıca bu bilgilerin Türkçe yazılmasını şart koştu (Resmî Gazete, 18.02.2022, sayı 31754). Yerli üretim logosunun nasıl kullanılacağını yerli üretim logosu yazısında ayrıca anlattık.
Birim fiyat ne zaman gerekir?
Birim fiyat, farklı boyuttaki ürünleri karşılaştırmayı kolaylaştırır. 200 ml’lik ve 400 ml’lik iki şampuanın hangisinin daha uygun olduğunu hasta raf etiketinden anlar. Yönetmelik, birim fiyatın satış fiyatıyla aynı olduğu durumda, örneğin tek adet satılan bir üründe, birim fiyatın ayrıca belirtilmesini gerektirmez (5. madde).
Fiyatın uygulanmaya başladığı tarih ise 2018’den beri zorunlu. Fiyat değiştiğinde etiketi yenilemek, tarih satırını da güncellemek anlamına gelir. Elle yazılan etiketlerde en sık unutulan satır budur.
İndirimli fiyat nasıl gösterilir?
Kampanya dönemlerinde raf etiketinin kuralları biraz daha sıkıdır. Yönetmeliğin 11. maddesine göre:
- İndirimli satış fiyatı ile indirimden önceki fiyat, etikette birlikte gösterilir.
- İndirimden önceki fiyat, indirimin uygulandığı tarihten önceki otuz gün içinde uygulanan en düşük fiyattır. Bu hüküm 1 Mart 2022’den beri geçerli (kaynak).
- İki fiyat görülebilir ve okunabilir şekilde gösterilir (2019 değişikliği).
- Bu konulardaki ispat yükü satıcıdadır.
Pratikte şunu söylüyor: bir ürünün fiyatını kampanyadan hemen önce yükseltip ardından “indirim” göstermek kuralın tam karşısındadır. Kampanya etiketini basmadan önce son otuz günün fiyat kaydına bir göz atmak, sonradan yaşanacak bir tartışmayı önler.
Etiket nereye konur?
Yönetmelik etiketin ürünün, ambalajının ya da aynı nitelikteki ürünlerin bulunduğu rafın üzerine konabileceğini söyler (7. madde). Önemli olan, etiketin hangi ürüne ait olduğunun açıkça belli olması ve rakamların okunabilir, düzgün, gerçeğe uygun ve yanıltmayacak biçimde yazılmasıdır (9. madde).
2019 değişikliğinden beri etiket yazılı, dijital ya da elektronik olabilir (kaynak). Elektronik raf etiketi kullanan eczanelerde de aynı bilgilerin ekranda görünmesi gerekir.
Raf düzeninde sık görülen bir sorun, ürün yer değiştirdiğinde etiketin eski yerde kalmasıdır. Haftalık raf kontrolüne “her ürünün altında kendi etiketi var mı?” sorusunu eklemek bu karışıklığı önler.
İlaçlar için ne geçerli?
İstanbul Eczacı Odası’nın fiyat etiketi duyurusu açıkça ilaç dışı ürünler içindir; oda, bu ürünlerde vergi denetimlerinde sorun yaşanmaması için etiketlerin ilgili mevzuata uygun olmasını hatırlattı ve yerli ve ithal ürünler için şablon paylaştı (istanbuleczaciodasi.org.tr).
Yönetmeliğin 6. maddesi, etikette aranan bilgilerin ürünün üzerinde ya da ambalajında basılı ve açıkça yazılı olduğu mallarda etiket bulundurulmasını zorunlu tutmaz. İlaçların fiyat etiketi uygulaması için bu yazıda bir yorum yapmıyoruz; eczanenizdeki uygulamayı bağlı olduğunuz eczacı odasına sorun. İlaç kutusuna yapıştırılan tarif etiketinin ise fiyatla bir ilgisi yoktur; onun içeriğini tarif etiketine ne yazılır yazısında anlattık.
ilaçtarif®’te Raf Etiketi
ilaçtarif®’in Raf Etiketi ekranında hazır şablonlar bulunur: indirimli fiyat, hediyeli ürün ve sade. Kampanya başladığında etiketleri tek tek elle yazmak yerine şablonu seçip basarsınız. Yerli ürünler için ayrı bir Yerli Ürün Etiketi ekranı da vardır. Etiketler tarif etiketleriyle aynı yazıcıdan çıkar.
Şablonları basmadan önce yukarıdaki listeyle karşılaştırın: etiketinizde tarih, birim fiyat ve gerekiyorsa indirim öncesi fiyat yer alıyor mu? Eczanede basılan diğer etiketler için eczane etiket türleri yazısına, modüllerin ekran görüntüleri için ana sayfadaki modüller bölümüne, programın tamamı için İlaçtarif nedir? sayfasına bakabilirsiniz.
Kampanya etiketini şablondan basın
ilaçtarif®’in deneme sürümünde Raf Etiketi şablonlarını açın, indirimli fiyat etiketini tarif yazıcınızdan basın.
İlgili yazılar
- Yerli üretim logosu fiyat etiketine nasıl konur?Fiyat etiketinde yerli üretim logosu 2018’den beri zorunlu. Hangi ürün yerli sayılır, logo nasıl kullanılır?
- Eczanede kullanılan etiket türleriReçete ve fiyat etiketinden raf etiketine, eczanede basılan dokuz etiket ve ne işe yaradıkları.
- Termal yazıcıda soluk baskı, kayma ve bakımSilik ya da çizgili baskı, kayan etiket ve sıkışma neden olur? Kafa temizliği ve ne zaman destek istenir?
- Tarif etiketine ne yazılır? TİTCK’nın 2024 yazısıHasta adı soyadı, ilaç adı, hekimin önerdiği doz ve kullanım şekli: eczanede yapıştırılan etiket için üç kural.
Kaynaklar
- Fiyat Etiketi Yönetmeliği, Resmî Gazete 28.06.2014, sayı 29044 (5, 6, 7, 9 ve 11. maddeler): resmigazete.gov.tr
- Fiyat Etiketi Yönetmeliğinde değişiklik, Resmî Gazete 18.09.2018, sayı 30539: resmigazete.gov.tr
- Fiyat Etiketi Yönetmeliğinde değişiklik, Resmî Gazete 27.07.2019, sayı 30844: resmigazete.gov.tr
- Fiyat Etiketi Yönetmeliğinde değişiklik, Resmî Gazete 18.02.2022, sayı 31754 (yürürlük 01.03.2022): resmigazete.gov.tr
- İstanbul Eczacı Odası, “İlaç Dışı Ürünlerin Fiyat Etiketleri”: istanbuleczaciodasi.org.tr