Raporlu İlaç Teslimi: Eczanede Rapor ve Reçete Kontrolü

Raporlu reçete, eczanede en çok kontrol isteyen reçete türlerinden biridir. Hasta çoğu zaman aynı ilacı yıllardır kullanır ve "her seferki gibi" der. Oysa raporun süresi dolmuş, ilaç başka bir listeye taşınmış ya da hekim dozu değiştirmiş olabilir. Bu rehber, güncel Sağlık Uygulama Tebliği'ndeki (SUT) hükümlerden eczanede her raporlu reçetede bakılan noktaları çıkarıyor ve tarif etiketindeki dozun nereden geldiğini anlatıyor.

Kaynağımız SGK'nın 02.10.2026 tarihli değişiklikler işlenmiş güncel SUT metnidir (SGK duyurusu). SUT sık değişir. Bir hükümden emin olmadığınızda SGK'nın en son işlenmiş metnine ve bağlı olduğunuz eczacı odasının duyurularına bakın; ilacın kendi özel hükmü genel kuralın önüne geçer.

Raporun süresi

SUT'un 4.1.3 maddesinin beşinci fıkrası açıktır: sağlık raporları, SUT'ta yer alan özel düzenlemeler hariç en fazla iki yıl süreyle geçerlidir. "Özel düzenlemeler hariç" kısmı önemlidir. SUT'un ilaç bölümünde bazı etken maddeler için raporun daha kısa süreli olması, belirli uzmanlarca düzenlenmesi ya da ek bilgiler içermesi istenir. Rapor tarihine bakarken ilacın 4.2 başlığı altındaki özel hükmüne de bakmak gerekir.

Katılım payından muafiyet için düzenlenen raporlarda teşhis ve ICD-10 kodu yer alır (4.1.3/4). Rapor elektronik ortamda düzenlenmişse fatura ekinde rapor fotokopisi gönderilmez; elektronik değilse "aslı gibidir" onaylı fotokopi gönderilir (4.1.3/8).

SUT değişince eldeki rapor ne olur?

Hastanın raporu yürürlükteyken SUT değişebilir. 4.1.3 maddesinin dokuzuncu fıkrası bu durumu düzenler: sağlık raporları, SUT değişikliği olması halinde yeni hükümlere uygun olmaları kaydıyla süresinin sonuna kadar geçerlidir. Değişiklik sonrası yeni hükümlere uymayan raporlar, aynı maddenin altıncı fıkrası kapsamında yeni hükümlere uygun hale getirilebilirse geçerli olur; Kurumca süresinin sonuna kadar geçerli olacağı duyurulan raporlar bunun dışındadır.

Altıncı fıkra raporlardaki düzeltmeleri anlatır ve yalnızca Kurumca iade edilmiş reçete ve raporlar için geçerlidir: hasta kimlik bilgileri ya da ilaç adındaki yazım hataları ile ilacın kullanım dozu, teşhis, etken madde, kullanım süresi, ICD-10 kodu gibi eksiklikler, aslına sadık kalınarak raporu düzenleyen hekim ya da aynı branştan bir hekim tarafından düzeltilebilir. Elektronik raporlarda düzeltmenin başhekimlikçe elektronik ortamda onaylanması gerekir.

Yedinci fıkra ise hastanın ve raporu düzenleyen kurumun lehine bir sınır koyar: sağlık raporlarına dayanılarak reçete edilen ilaçlar için, SUT ve eki listelerde belirtilen özel durumlar dışında ek bilgi ve belge istenmez. Rapordaki bir eksiklikte hastadan yeni bir belge istemeden önce bu hükmü ve ilacın özel hükmünü birlikte okumak gerekir.

Raporda doz yazmıyorsa doz nereden gelir?

Bu, etiket açısından en önemli hükümdür. SUT'un 4.1.3 maddesinin üçüncü fıkrasına göre sağlık raporlarında, özel düzenleme yapılmış ilaçlar hariç, ilaç dozlarının belirtilmesi şart değildir; etken madde adının yazılması yeterlidir. Bu durumda hastanın kullanacağı etken madde miktarı ve günlük kullanım dozu reçeteyle düzenlenir. Raporda doz ayrıntılı olarak yazılmışsa reçetedeki doz bu miktarı aşamaz.

Kısacası tarif etiketine yazılan doz reçetedeki hekim dozudur. Raporda doz varsa eczacı reçetedeki dozun bu sınırı aşıp aşmadığını kontrol eder; etikete yine hekimin belirlediği şekilde geçirir. TİTCK'nın 24.10.2024 tarihli yazısı da etikette "hekim tarafından önerilen doz" ifadesini kullanır (yazının PDF'i).

Kaç aylık ilaç verilir?

Raporlu ilaçlarda verilebilecek miktar, ilacın hangi listede olduğuna göre değişir:

EK-4/F ilaçları için raporda ayrıca kullanım dozu, uygulama planı ve süresi belirtilir; bu raporlar tedavi süresi boyunca geçerlidir ama süre iki yılı geçemez (4.1.8/2).

1 yıllık reçete (29.05.2024'ten beri)

18.05.2024 tarihli ve 32550 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklik, SUT'un 4.1.6 maddesine yeni bir uygulama ekledi (Resmî Gazete). Bu hüküm yayımından 7 iş günü sonra, 29.05.2024'te yürürlüğe girdi. Buna göre EK-4/D listesindeki ilaçlar, SUT'a göre rapor düzenleyebilen uzmanlık dallarındaki branş hekimlerince en fazla 1 yıllık kullanım dozunda reçete edilebilir. Hasta bu reçeteye dayanarak ilaçlarını reçete süresi boyunca en fazla üçer aylık dozlarda sözleşmeli eczanelerden alır.

Uygulamanın dışında kalanlar da aynı cümlede sayılır: renkli reçeteli ilaçlar, endikasyon dışı kullanım onayıyla kullanılan ilaçlar, yurt dışından temin edilen ilaçlar, SUT'un 4.2.1, 4.2.10 ve 4.2.14 maddelerindeki ilaçlar ve Kurumca belirlenecek ilaçlar.

Eczane açısından pratik sonucu şu: aynı reçete bir yıl içinde birkaç kez karşılanır ve her seferinde yeni kutular, dolayısıyla yeni etiketler hazırlanır. Hasta "geçen sefer de aynısıydı" dese bile her teslimde kutudaki ilacın adı ile etiketteki adı yeniden karşılaştırmak gerekir. Arada eşdeğer bir ilaç verilmiş olabilir.

Bitmeden 15 gün önce

SUT'un 4.5.2 maddesinin ikinci fıkrasına göre sağlık raporuna dayanılarak yazılan reçetelerde, EK-4/D listesinde bulunan ya da bulunmayan ilaçlar (kür ve tedavi planı olan ilaçlar hariç) ilaç bitim tarihinden 15 gün öncesinde verilebilir. Hasta erken geldiğinde "sistem vermiyor" cevabının arkasında çoğu zaman bu hüküm vardır. Hastaya ilacının bitiş tarihini ve en erken ne zaman gelebileceğini söylemek, tezgâhtaki tartışmayı kısaltır.

Raporlu reçetede kısa kontrol listesi

• Rapor süresi dolmamış mı? İlacın özel hükmünde daha kısa bir süre var mı?
• Raporda doz yazıyor mu? Yazıyorsa reçetedeki doz bu sınırı aşıyor mu?
• İlaç hangi listede: EK-4/D, EK-4/F ya da ikisi de değil?
• Reçete 1 yıllık mı? Öyleyse bu teslim kaçıncı üç aylık dönem?
• Bir önceki teslimin bitim tarihine 15 gün kaldı mı?
• Etiketteki ilaç adı kutudaki ilaçla aynı mı, doz reçetedeki hekim dozu mu?

Etiket raporlu ilaçta neden ayrıca işe yarar?

Raporlu ilaçlar çoğunlukla uzun süre ve başka ilaçlarla birlikte kullanılır. Üç aylık doz, evde birden fazla kutu demektir. Kutuların her birinde hasta adı soyadı, ilaç adı, hekimin önerdiği doz ve kullanım şeklinin yazması, hastanın ikinci ve üçüncü kutuyu açtığında da aynı bilgiyi görmesini sağlar. Çok ilaç kullanan hastalarda etiket düzenini polifarmasi rehberinde, reçetenin genel akışını reçete karşılama süreci rehberinde anlattık.

Raporlu reçetede hastanın en sık sorduğu ikinci soru ödeyeceği tutardır. SUT'a göre EK-4/D listesindeki etken maddeler için, ilgili başlıktaki tanılara uygun rapor düzenlenmişse bu rapora dayanılarak reçete edilen ilaçlar katılım payından muaf tutulur (4.1.6/2); EK-4/F listesinde olup EK-4/D listesinde olmayan ilaçlardan ise katılım payı alınır (4.1.8/3). Aynı reçetede muaf olan ve olmayan ilaçlar bir arada bulunabilir. Hastaya hangi kalemi neden ödediğini gösteren yazılı bir döküm, tezgâhtaki açıklamayı kısaltır.

ilaçtarif®'in Reçete modülü tarif etiketlerinin yanında hastanın ödeyeceği tutarı gösteren bir fiyat etiketi de basar; etikette ilaç katılım payı, kutu başı ücreti, geçmişten gelen muayene, ilaç fiyat farkı ve ödenecek toplam yer alır (reçete fiyat etiketi).

Medula'daki raporlu reçete de tek tıkla programa alınır; Reçete modülü reçetedeki her ilaç için tarif etiketini hazırlar (Medula reçetesinden etiket). Rapor ve SUT kontrolü eczacının ve eczane otomasyonunun işidir; program bu kontrolü yapmaz, etiketin dozunu da kendisi seçmez.

ilaçtarif®’i ücretsiz deneyin

Barkodu okutun; hasta adı soyadı, ilaç adı, hekimin önerdiği doz ve kullanım şekli 60×40 mm sarı termal etikete basılsın.

Ücretsiz deneyin 0850 885 07 97

Sık sorulanlar

İlgili sayfalar

• Eczanede Reçete Karşılama Süreci: Reçeteden TeslimeReçetenin kabulünden İTS bildirimine, tarif etiketinden hastaya teslime kadar eczanedeki iş akışı; her adımın mevzuattaki dayanağıyla birlikte.
• Çok İlaç Kullanan Hasta: Eczanede Polifarmasi ve EtiketPolifarmasi nedir, çok ilaç kullanan hastada eczanede ne sorulur, ilaç listesi nasıl tutulur ve her kutudaki tarif etiketi karışıklığı nasıl azaltır?
• Yaşlı Hastaya İlaç Teslimi: Tezgâhta ve Etikette DikkatYaşlı hastaya ilaç teslim ederken anlatımın sırası, okunur etiket, hasta yakınıyla iletişim ve evdeki ilaç dolabı: kılavuzlara dayanan pratik bir rehber.
• Medula reçetesinden tek tıkla tarif etiketiilaçtarif® Chrome eklentisi Medula’daki reçete sayfasına bir düğme ekler. Tek tıkla reçete programa gider, Reçete modülü etiketleri hazırlar.
• Medula reçetesinden etiket modülü
• Reçete fiyat etiketi modülü
• İlaçtarif nedir?

Kaynaklar

• SGK, 02.10.2026 Değişiklik Tebliği İşlenmiş Güncel 2013 SUT (md. 4.1.3, 4.1.4, 4.1.6, 4.1.8, 4.5.2): www.sgk.gov.tr
• Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ, Resmî Gazete 18.05.2024, sayı 32550: www.resmigazete.gov.tr
• Antalya İl Sağlık Müdürlüğü, 30.10.2024 tarihli yazı (TİTCK'nın 24.10.2024 tarihli yazısını iletir): www.antalyaeo.org.tr