Sorular
Eczacı reçetedeki ilacın eşdeğerini verebilir mi?
SUT eşdeğer gruptaki ilaçların eczanede ikame edilebileceğini söyler. Eşdeğer kaşesi, etken madde reçetesi ve yanlış ikamenin yaptırımı.
Evet, belirli koşullarla. SUT'a göre aynı etkin maddeyi aynı dozda içeren, benzer dozaj formundaki ilaçlar aynı eşdeğer grupta yer alır ve eczanede ikame edilebilir. Eşdeğer grubu tanımlı olmayan ilaçta farmasötik eşdeğer verilecekse bedeli yazılı ilaçtan fazla olamaz ve eczacı reçeteye eşdeğer ibaresini yazıp imzalar.
Hekimin yazdığı marka eczanede yok, ya da hasta aynı etkin maddeli başka bir ilacı istiyor. Eczacının ne zaman ikame yapabileceği üç metinden okunur: Deontoloji Tüzüğü, SUT ve SGK–TEB protokolü.
Çıkış noktası: hekimin yazdığı ilaç
Türk Eczacıları Deontoloji Tüzüğü'nün 5. maddesi, eczacının hekimin iznini almadan yazılan ilaçtan başkasını veremeyeceğini söyler. SGK'nın ödediği reçetelerde ikamenin çerçevesini ise SUT ve protokol çizer.
SUT: eşdeğer gruptaki ilaçlar ikame edilebilir
SUT'un 4.4.2 maddesine göre eşdeğer grup uygulaması, aynı etkin maddeyi aynı dozda içeren benzer dozaj formundaki ilaçların aynı grupta değerlendirilmesine dayanır ve bu gruplardaki ilaçlar eczanede ikame edilebilir.
Aynı fıkra bir istisna da tanır: Kurum, akılcı ilaç kullanımı çerçevesinde ve hastaların tedaviye erişiminde zorluk oluşturmayacağı belirlenen ilaçlar için ayrı gruplar oluşturabilir; bu gruplardaki ilaçlar eczanede ikame edilemez.
Protokol: üç ayrı durum
SGK–TEB protokolü tezgâhtaki durumları ayrı ayrı yazar.
1. Reçetede yalnızca etken madde yazılıysa (madde 3.2.9). Eczacı o etken maddeyi içeren, piyasada bedeli en düşük ilacı verir. Pahalı olan verilirse ödeme en düşük bedel üzerinden yapılır. Ancak provizyon sisteminde eşdeğer ilaç bandında yer alan ilaçlardan biri verilirse verilen ilacın bedeli ödenir.
2. İlaç eşdeğer gruptaysa (madde 3.8). Yazılı ilaç SUT'taki yüzdelik dilimin içindeyse kendisi ya da daha ucuzu verilebilir ve verilen ilaç üzerinden ödenir. Dilim içindeki daha pahalı bir ilaç verilirse yazılı ilacın bedeli ödenir. Yüzdelik dilimin ne olduğunu ve farkın nasıl oluştuğunu ilaç fiyat farkı neden ödenir sayfasında anlattık.
3. İlacın eşdeğer grubu tanımlı değilse (madde 3.2.10). İlaç SUT eki Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesi'nde ve provizyon sisteminde eşdeğer ürün grubu sütununda yer almıyorsa, farmasötik eşdeğer ancak iki koşulla verilebilir:
- verilecek ilacın bedeli reçetede yazılı ilacın bedelinden fazla olmamalı,
- eczacı reçeteye "………… ilacı yerine ………… ilacını veriyorum, farmasötik eşdeğeri olduğunu onaylıyorum." ibaresini yazmalı ya da bu ibareli kaşeyi basıp imzalamalı.
Bu kaşe ve imza eksikse reçete iade nedenidir (madde 3.3.1). Diğer iade nedenleri SGK reçete iadesi sayfasında.
Yanlış ikamenin bedeli
Protokolün 5.3.4 maddesi, reçetede yazılı ilaç yerine farmasötik eşdeğer olmayan bir ilaç verilmesini cezai şarta bağlar: ilaç bedelinin 5 katı, ama 500 TL'den az ve 1.000 TL'den fazla olmamak üzere. Değerlendirmede reçetenin karşılandığı tarihteki provizyon sistemindeki eşdeğer tablosu esas alınır. Yani karar anındaki Medula tablosu belirleyicidir.
Hastaya ne söylenir?
İkame yapıldığında hasta kutunun farklı olduğunu görür. Etkin madde ve dozun aynı olduğunu, kullanımın hekimin belirlediği şekilde devam edeceğini söylemek, "yanlış ilaç mı verildi?" endişesini baştan giderir. Çok ilaç kullanan hastaya yeni kutuyu eskisinin yerine koyacağını ayrıca göstermek iyi olur; bu konuda yaşlı hastaya ilaç kullanımı nasıl anlatılır sayfasına bakabilirsiniz.
ilaçtarif®’i ücretsiz deneyin
Barkodu okutun; hasta adı soyadı, ilaç adı, hekimin önerdiği doz ve kullanım şekli 60×40 mm sarı termal etikete basılsın.
Sık sorulanlar
Her eşdeğer gruptaki ilaç ikame edilebilir mi?
Hayır. SUT 4.4.2'ye göre Kurum, Sağlık Bakanlığının da yer aldığı komisyonlarla bazı ilaçlar için ayrı gruplar oluşturabilir ve bu gruplardaki ilaçlar eczanede ikame edilemez.
Eşdeğer olmayan ilaç verilirse ne olur?
Protokolün 5.3.4 maddesine göre farmasötik eşdeğer olmayan ilaç verilmesi halinde, 500 TL'den az ve 1.000 TL'den fazla olmamak üzere ilaç bedelinin 5 katı cezai şart uygulanır. Eşdeğerlik, reçetenin karşılandığı tarihteki provizyon sistemi tablosuna göre değerlendirilir.
İlgili sayfalar
- İlaç fiyat farkı neden ödenir? Eşdeğer grup ve %6 kuralıSGK eşdeğer gruptaki en ucuz ilacın %6 fazlasına kadar öder; aşan kısım hastadan fark olarak alınır. SUT 4.4.2'ye göre hesap ve hastaya anlatım.
- Reçeteye kaç kutu ilaç yazılır? SGK'nın ödediği miktarİlk kez yazılan ilaçta 1 aylık doz, raporlu ilaçta 3 ay, iğne ve majistralde 10 gün. SUT'un miktar kuralları ve eczanede ambalaj seçimi tek sayfada.
- SGK reçete iadesi neden olur? Eczane için iade listesiSGK–TEB protokolüne göre reçete iadesine yol açan eksiklikler: hekim bilgisi, teşhis, arka yüz imzası, eşdeğer kaşesi, rapor hataları ve 10 iş günü süre.
- Reçetedeki ilaçlar farklı eczanelerden alınabilir mi?SGK–TEB protokolüne göre reçete bölünemez; tüm ilaçlar aynı eczaneden verilip fatura edilir. Eczanede olmayan ilaç, hasta seçimi ve il dışı reçete.
- Kısa Ürün Bilgisi (KÜB) nedir?
- Medula nedir?
Kaynaklar
- SGK Sağlık Uygulama Tebliği (SUT), madde 4.4.2 İç Referans Fiyatlandırma Uygulaması: mevzuat.gov.tr
- SGK–TEB Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin Protokol (01/10/2024), maddeler 3.2.9, 3.2.10, 3.3.1, 3.8 ve 5.3.4: www.sgk.gov.tr
- Türk Eczacıları Deontoloji Tüzüğü, madde 5: www.mevzuat.gov.tr