Sorular
İlaç fiyat farkı neden ödenir? Eşdeğer grup ve %6 kuralı
SGK eşdeğer gruptaki en ucuz ilacın %6 fazlasına kadar öder; aşan kısım hastadan fark olarak alınır. SUT 4.4.2'ye göre hesap ve hastaya anlatım.
SGK, aynı etkin maddeyi aynı dozda içeren ilaçları eşdeğer gruplarda değerlendirir ve bir gruptaki ilaçlar için en ucuz ilacın birim bedelinin %6 fazlasına kadar ödeme yapar. Hastanın aldığı ilacın kamu fiyatı bu sınırı aşıyorsa aşan kısım SGK tarafından ödenmez; sözleşmeli eczane bu farkı hastadan talep edebilir.
Hasta kasada "SGK ödüyor diye biliyordum, bu fark ne?" diye sorduğunda cevap SUT'un iç referans fiyatlandırma kuralındadır. Kural 25/11/2025 tarihli Resmî Gazete ile yeniden yazıldı ve bugünkü haliyle kısadır.
Eşdeğer grup ve %6
SUT'un 4.4.2 maddesine göre:
- Aynı etkin maddeyi aynı dozda içeren, benzer dozaj formundaki ilaçlar aynı eşdeğer gruba girer.
- Gruptaki ilaçların kamu fiyatı üzerinden, ortak en küçük birim başına "indirimli birim bedeller" karşılaştırılır ve en ucuz birim bedel bulunur.
- Bu en ucuz birim bedele %6 eklenir. Sonuç, o grup için ödenebilecek azami birim bedeldir.
- Azami birim bedelden her ilacın kendi ambalajına göre kutu bedeli hesaplanır ve ilacın kamu fiyatıyla karşılaştırılır.
- Kamu fiyatının bu kutu bedelini aşan kısmı SGK tarafından ödenmez.
En ucuz ilacın belirlenmesinde bir koşul daha vardır: ilacın, Kurumun tespit edebildiği son 5 aylık verinin en az 1 ayında grup içinde %1 pazar payına sahip olması gözetilir. Amaç, hesaba esas alınan ilacın hasta ve eczane için gerçekten ulaşılabilir olmasıdır.
Farkı kim alır?
SUT'un 1.9.1 maddesinin üçüncü fıkrası, sözleşmeli eczanelerin eşdeğer ilaçların azami fiyatı ile kişinin talep ettiği eşdeğer ilacın fiyatı arasındaki fark ücretini kişilerden talep edebileceğini yazar. Aynı fıkraya göre bu fark ücreti "ilave ücret" olarak değerlendirilmez.
SGK–TEB protokolünün 3.8 maddesi aynı mantığı ödeme tarafından anlatır. Örneğin reçetede yazılı ilaç da verilen ilaç da yüzdelik dilimin üzerindeyse, eczaneye en ucuz ilaç bedeline SUT'taki yüzdelik tutarın eklenmesiyle bulunan bedel üzerinden ödeme yapılır.
Fark neden değişir?
Fark sabit bir rakam değildir. Gruptaki en ucuz ilacın birim bedeli, ilaç fiyatları, kamu iskontoları ve pazar payı koşulu değiştikçe azami birim bedel de değişir. Geçen ay fark çıkmayan bir ilaçta bu ay fark çıkabilir; bunun tersi de olabilir.
Fiyat farkı başka kalemlerle karışmasın
Hastanın eczanede ödediği tutar birkaç ayrı kalemden oluşabilir:
| Kalem | Dayanak | Sayfa |
|---|---|---|
| İlaç katılım payı (%10 / %20) ve reçete başına tutar | SUT 1.8.2 | İlaç katılım payı nasıl hesaplanır |
| Muayene katılım payı | SUT 1.8.1 | Muayene ücreti eczanede neden alınır |
| Fiyat farkı | SUT 1.9.1 ve 4.4.2 | bu sayfa |
Kalemleri ayrı ayrı göstermek, hastanın neye ödeme yaptığını anlamasını kolaylaştırır. ilaçtarif®'in Reçete fiyat etiketi, elden ödenecek tutarı ilaç katılım payı, kutu başı ücreti, geçmişten gelen muayene ve ilaç fiyat farkı satırlarıyla ayrı ayrı basar.
Fark ödememenin yolu var mı?
Aynı grupta %6 sınırının içinde kalan ve ikame edilebilen bir ilaç varsa hasta o ilacı seçebilir. İkamenin koşulları ve eşdeğer kaşesi için eczacı eşdeğer ilaç verebilir mi sayfasına bakın.
ilaçtarif®’i ücretsiz deneyin
Barkodu okutun; hasta adı soyadı, ilaç adı, hekimin önerdiği doz ve kullanım şekli 60×40 mm sarı termal etikete basılsın.
Sık sorulanlar
Fiyat farkı katılım payı mıdır?
Hayır. Katılım payı SUT 1.8'de tanımlı ayrı bir kalemdir. Fiyat farkı, SUT 1.9.1'e göre eşdeğer ilacın azami fiyatı ile hastanın talep ettiği ilacın fiyatı arasındaki farktır ve ilave ücret sayılmaz.
Hastanede verilen ilaç için fark alınır mı?
SUT 4.4.1'e göre sözleşmeli sağlık hizmeti sunucularının kendi eczanelerinden temin ettikleri ilaçlarda, satın alma bedeli ile Kurumun ödediği azami fiyat arasındaki fark kişilerden talep edilemez.
Fark ödememek için ne yapılabilir?
Aynı eşdeğer grupta, %6 sınırının içinde kalan bir ilaç varsa ve ikame mümkünse hasta o ilacı tercih edebilir. İkamenin koşulları için eşdeğer ilaç sayfasına bakın.
İlgili sayfalar
- Eczacı reçetedeki ilacın eşdeğerini verebilir mi?SUT eşdeğer gruptaki ilaçların eczanede ikame edilebileceğini söyler. Eşdeğer kaşesi, etken madde reçetesi ve yanlış ikamenin yaptırımı.
- İlaç katılım payı nasıl hesaplanır? %10, %20 ve kutu ücretiSUT 1.8.2'ye göre ilaç katılım payı %10 ya da %20, ayrıca reçete başına 3 kutuya kadar 3,76 TL, sonraki her kutu 1,25 TL. Kimden, nasıl tahsil edilir?
- Muayene ücreti eczanede neden alınır? 2026 tutarlarıSUT'a göre hastane muayenesinin katılım payı, reçeteyle eczaneye ilk başvuruda eczanece tahsil edilir. 1/7/2026 tutarları, 30 TL kuralı ve istisnalar.
- Katılım payı kimlerden alınmaz? SUT'taki muafiyetlerİş kazası, EK-4/D raporlu ilaçlar, gazi ve şehit yakınları, kan ürünleri... SUT 1.8.5'e göre ilaç ve muayene katılım payı alınmayan kişi ve durumlar.
- Reçete fiyat etiketi
- Katılım payı nedir?
Kaynaklar
- SGK Sağlık Uygulama Tebliği (SUT), madde 4.4.2 İç Referans Fiyatlandırma Uygulaması ve madde 1.9.1: mevzuat.gov.tr
- SGK–TEB Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin Protokol (01/10/2024), madde 3.8: www.sgk.gov.tr