Sorular
Yaşlı hastaya ilaç kullanımı nasıl anlatılır?
İyi Eczacılık Uygulamaları Kılavuzu'na göre ilaç öyküsünü sorun, terim kullanmayın, önemliyi tekrarlayın, anlaşıldığını teyit edin, kutuya yazın.
TİTCK'nın İyi Eczacılık Uygulamaları Kılavuzu, ilaç bilgisi verilirken hastanın eğitim durumunun dikkate alınmasını, kullandığı diğer ilaçların sorulmasını, teknik terimlerden kaçınılmasını, önemli noktaların başta anlatılıp sonda tekrarlanmasını ve hastanın anladığının teyit edilmesini ister. Eczacı sözlü bilginin yanında ambalaj üzerine yazarak da bilgi verebilir. Doz her zaman hekimin belirlediği dozdur.
Yedi farklı kutuyla tezgâha gelen, bir kısmını yıllardır kullanan, birinin kutusu bu ay değişmiş bir hasta. Eczacının en uzun zaman ayırması gereken görüşme budur. TİTCK'nın akılcı ilaç kullanımı sayfası, tüm hastaların yarısının ilaçlarını doğru şekilde kullanamadığını belirtir.
Bu sayfa tıbbi tavsiye değil, görüşmenin nasıl kurulacağına dair bir rehberdir. İçerik, TİTCK'nın İyi Eczacılık Uygulamaları Kılavuzu'ndaki hastaya sunum ilkelerine dayanır.
1. Önce dinleyin ve sorun
- Reçeteyi bir bütün olarak değerlendirin; hastanın yaşını ve teşhisi dikkate alın (10.ç.1).
- Reçetede eksik, yanlış ya da anlaşılmayan bir şey varsa hekimle temasa geçin (10.ç.2).
- Hastanın kullanmakta olduğu diğer ilaçları sorun (10.ç.3). Kullandığı bitkisel ürün ve takviyeler de bu soruya dahil edilebilir.
- Hastanın eğitim durumunu göz önünde bulundurun (10.ç.3).
2. Sade ve düzenli anlatın
- İyi bir dinleyici olun; teknik ve tıbbi terim kullanmayın; bilgiyi basit, açık ve kolay anlaşılır verin (10.ç.4).
- Bilgiyi bir düzen içinde sunun: önemli noktaları görüşmenin başında anlatın, sonunda tekrarlayın (10.ç.5).
- Kılavuz'un saydığı konular rehber olabilir: ilacın adı, dozu, doz zamanları, kullanım şekli, saklama koşulları, birlikte kaçınılacak gıda ve ilaçlar, ilaç sonrası karşılaşılabilecek durumlar (5.b.5).
Doz ve kullanım şekli her zaman hekimin belirlediği gibidir. Eczacının işi o kararı hastanın anlayacağı dile çevirmektir.
3. Anlaşıldığını teyit edin
Kılavuz, ilacın kullanımının ayrıntılı anlatılmasını ve anlatılanların hasta tarafından anlaşıldığının teyit edilmesini ister (5.a.6). Teyidin bir yolu, hastadan bir ilacın ne zaman ve nasıl alınacağını kendi cümlesiyle söylemesini istemektir.
4. Kutunun üzerine yazın
Kılavuz, eczacının sözlü bilginin yanı sıra kullanım şekli ve doz hakkında ambalaj üzerine yazarak da bilgi verebileceğini söyler (10.ç.6). Evde ilaçlarını sıraya dizen hasta, eczanedeki konuşmayı değil kutunun üzerindeki yazıyı görür.
Etikette ne yazılacağı konusunda bir sınır var. TİTCK'nın 24.10.2024 tarihli yazısına göre eczanede kutuya yapıştırılan bilgilendirme etiketinde yalnızca dört bilgi yer alır: hasta adı soyadı, ilaç adı, hekimin önerdiği doz ve kullanım şekli. Etiket ambalaj bilgilerini ve kabartma yazıyı kapatmamalıdır. Ayrıntılar tarif etiketine ne yazılır yazısında.
5. Değişiklikleri ayrıca gösterin
Bu ay eşdeğer bir ilaç verildiyse ya da kutu değiştiyse, yeni kutunun hangi eskisinin yerine geçtiğini ayrıca gösterin. Eşdeğer ikamenin kuralları için eczacı eşdeğer ilaç verebilir mi sayfasına bakın. Hastanın yaşadığı istenmeyen bir etki varsa bildirim yolu yan etki nasıl bildirilir sayfasında.
Etiketi hızlı hazırlamak
Yedi ilaç için yedi etiketi elle yazmak, tezgâhtaki sırayı uzatır. ilaçtarif® ilacın barkodu veya karekodu okutulduğunda kullanım tarifini hazırlar ve 60×40 mm sarı termal etikete basar; reçete Medula'dan tek tıkla programa aktarılabilir. Etiketin içeriği TİTCK yazısındaki dört bilgiyle sınırlıdır.
ilaçtarif®’i ücretsiz deneyin
Barkodu okutun; hasta adı soyadı, ilaç adı, hekimin önerdiği doz ve kullanım şekli 60×40 mm sarı termal etikete basılsın.
Sık sorulanlar
Hastanın yakınına anlatmak yeterli mi?
Kılavuz eczacının bilgiyi "hasta veya yakınına" düzenli biçimde sunmasından söz eder. İlacı hastaya veren kişi yakınıysa ona da anlatmak, hastanın kendisine anlatmanın yerine değil yanına eklenir.
Kutunun üzerine ne yazılabilir?
Kılavuz eczacının kullanım şekli ve doz hakkında ambalaj üzerine yazarak bilgi verebileceğini söyler. TİTCK'nın 24.10.2024 tarihli yazısı ise eczanede yapıştırılan etikette yalnızca hasta adı soyadı, ilaç adı, hekimin önerdiği doz ve kullanım şeklinin yer almasını ister.
İlgili sayfalar
- Eczacı reçetedeki ilacın eşdeğerini verebilir mi?SUT eşdeğer gruptaki ilaçların eczanede ikame edilebileceğini söyler. Eşdeğer kaşesi, etken madde reçetesi ve yanlış ikamenin yaptırımı.
- Yabancı uyruklu hastanın reçetesi eczanede nasıl karşılanır?Sözleşmeli ülke vatandaşı YUPASS ile, geçici koruma altındaki yabancı 2026'dan beri SGK–TEB protokolüyle Medula'dan. Eczacının bilmesi gerekenler.
- Eczacı hastaya ek ürün önerebilir mi? Çapraz önerinin sınırıYönetmelik reçetesiz üründe danışmanlığı eczacının görevi sayar; Deontoloji Tüzüğü hekim dışı tavsiyeyi ve hediyeli satışı yasaklar. Sınır nerede?
- Eczacı ilaç yan etkisini TÜFAM'a nasıl bildirir?TÜFAM'a çevrimiçi form, e-posta, Reçetem, ücretsiz telefon veya faksla bildirim. Asgari dört bilgi, hastanın kimliği istenmez. Eczacının yükümlülüğü.
- Tarif etiketine ne yazılır? TİTCK'nın 2024 yazısı
- Akılcı ilaç kullanımı nedir?
- Medula reçetesinden etiket
Kaynaklar
- TİTCK İyi Eczacılık Uygulamaları Kılavuzu, maddeler 5.a.6, 5.b.5 ve 10.ç (Antalya Eczacı Odası kopyası): www.antalyaeo.org.tr
- Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik, madde 7: www.mevzuat.gov.tr
- TİTCK, Akılcı İlaç Kullanımı: www.titck.gov.tr
- Antalya Eczacı Odası, Eczanede Kullanılan İlaç Tarif Etiketleri Hakkında (TİTCK'nın 24.10.2024 tarihli yazısı): www.antalyaeo.org.tr