Sorular
Nöbetçi eczane nasıl belirlenir? Liste, muafiyet, kurallar
Nöbet listesini eczacı odası hazırlar, il sağlık müdürlüğü onaylar. Yönetmeliğe göre nöbet levhası, zil, muafiyet ve nöbet dışı çalışma yasağı.
Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik'e göre nöbetçi eczaneleri ve nöbet listelerini eczacı odası veya temsilcisi belirler, il ve ilçe sağlık müdürlüğünün onayına sunar; listeler il sağlık müdürlüğünün kabul ve onayıyla uygulanır. Oda zamanında liste sunamazsa listeyi sağlık müdürlüğü hazırlar. Eczanenin onaylı nöbet ve tatil listesine uyması mecburidir.
Nöbet, eczanenin isteğe bağlı bir hizmeti değildir. Kim, ne zaman nöbet tutacak ve nöbet sırasında hangi kurallara uyulacak, Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik'in 34 ve 35. maddelerinde yazılıdır. Dayanak 6197 sayılı Kanunun 36. maddesidir: eczacılar nöbet ve tatil zamanları için verilen emirlere uymak zorundadır.
Listeyi kim hazırlar?
Yönetmeliğin 35. maddesi 14/3/2023'te yeniden yazıldı. Bugünkü haliyle:
- Bölgedeki yerleşim yerlerinin özelliklerine göre eczanelerin tatil gün ve saatlerini eczacı odası veya temsilcisi tespit eder.
- Nöbetçi kalacak eczaneleri ve nöbet listelerini eczacı odası veya temsilcisi belirler ve hizmeti aksatmayacak şekilde zamanında ilçe ve il sağlık müdürlüğünün onayına sunar.
- Listeler il sağlık müdürlüğünün kabul ve onayıyla uygulamaya konur.
- Oda listeleri zamanında sunamazsa listeleri il veya ilçe sağlık müdürlüğü hazırlar.
2023 değişikliğindeki bazı hükümlerin yürütmesi, Danıştay Onuncu Dairesinin 7/3/2024 tarihli ve E.:2023/4791 sayılı kararıyla durduruldu. Durdurulanlar; nöbetçi eczane ihtiyacının TİTCK tarafından belirlenmesine ilişkin cümle, "Kurumca belirlenmiş miktarda" ibaresi ve ihtiyacı karşılamayan listelerin müdürlükçe iade edilip yeniden düzenlenmesine ilişkin bent. Yönetmelik metninde bu hükümler yürütmesi durdurulmuş olarak işaretlidir.
Nöbet saatinde kim açık kalır?
Yönetmeliğin 34. maddesine göre alışveriş merkezlerindekiler dahil tüm eczaneler bölgedeki çalışma gün ve saatlerine uymak zorundadır. Birden fazla eczane bulunan yerlerde çalışma saatleri dışında ve resmi tatillerde yalnız nöbetçi eczaneler açık kalır; nöbetçi olmayan eczaneler nöbet saatlerinde faaliyet gösteremez. Eczanenin onaylanmış nöbet ve tatil listelerine göre hizmet vermesi mecburidir (35/7).
Uluslararası uçuşa açık havalimanlarındaki eczaneler çalışma saatleri dışında da 24 saat açık olabilir; bu durumda biri eczane sahibi olmak üzere her 8 saat için bir eczacı bulundurulur (35/2).
Nöbette uyulacak kurallar
- Kapı kapalı olabilir, eczacı orada olmalı. Gece nöbetindeki eczanenin kapısının açık olması zorunlu değildir; ama başvuru olduğunda eczane sahibi, mesul müdürü veya ikinci eczacı hizmeti vermek zorundadır (35/5). Kapı kapalıysa kapıda zil bulunur (26/2).
- Mesul müdür eczanede. TİTCK'nın İyi Eczacılık Uygulamaları Kılavuzu, nöbet saatlerinde mesul müdür eczacının bilfiil eczanede bulunmasını ister (10.e.3).
- Işıklı levha. Çalışma saatleri dışında yalnızca nöbetçi eczanelerin E logolu ışıklı levhaları açık kalır (Kılavuz 10.e.4).
- Haksız rekabete yol açacak ilan yok. Nöbetçi eczaneler haksız rekabete yol açacak şekilde ilan yapamaz (35/4).
Kapalı eczanenin görevi
Nöbetçi olmayan eczane de bir şey yapmak zorundadır: kapalı olsa bile nöbetçi eczanelerin adı, adresi ve telefonunu dışarıdan görülebilir, kolayca okunabilir şekilde ışıklandırılmış veya dijital ortamda ilan eder (26/1). Nöbet listeleri ayrıca il sağlık müdürlüğünün internet sitesinde yayımlanır (35/3).
Muafiyet
Eczacının hastalık ve diğer mazeretlere dayanan nöbet muafiyeti talebini bölge eczacı odası değerlendirir; talep il sağlık müdürlüğünün kabul ve onayıyla uygulanır (35/6). Uzun süre eczaneden ayrılma durumunda başka kurallar devreye girer: eczacı eczaneden kaç gün ayrılabilir.
Nöbette tezgâhta tek başına çalışan eczacı için her reçetede kullanım tarifini yeniden yazmak zaman alır. Barkodu okutulan ilacın tarifini etikete basan ilaçtarif® gibi programlar bu yükü azaltmak için kullanılır; seçerken nelere bakılacağını ilaç tarif programı seçerken sorulacak sorular yazısında anlattık.
ilaçtarif®’i ücretsiz deneyin
Barkodu okutun; hasta adı soyadı, ilaç adı, hekimin önerdiği doz ve kullanım şekli 60×40 mm sarı termal etikete basılsın.
Sık sorulanlar
Nöbetçi olmayan eczane nöbet saatinde açık kalabilir mi?
Hayır. Yönetmeliğin 34. maddesine göre birden fazla eczane bulunan yerlerde çalışma saatleri dışında ve resmi tatillerde yalnız nöbetçi eczaneler açık kalır; diğerleri nöbet saatlerinde faaliyet gösteremez.
Hastalık nedeniyle nöbetten muaf olunabilir mi?
Evet. 2023'te eklenen hükme göre eczacının hastalık ve diğer mazeretlere dayanan muafiyet talebini bölge eczacı odası değerlendirir; il sağlık müdürlüğünün kabul ve onayıyla uygulanır.
İlgili sayfalar
- Eczacı eczaneden kaç gün ayrılabilir? 24 saat ve 15 gün24 saati aşan ayrılış sağlık müdürlüğüne bildirilir; 15 güne kadar ikinci veya yardımcı eczacı nezaret eder, sonrasında mesul müdür atanır.
- Eczane vitrinine reklam veya afiş asılabilir mi?Yönetmelik vitrine ürün tanıtımı amaçlı levha ve ilan yapıştırmayı, kapı önüne totem ve seyyar tabela koymayı yasaklar. Tabela ve reklam kuralları.
- İkinci eczacı ne zaman zorunlu? 2026 hasılat sınırı2026'da ikinci eczacı için 2025 KDV hariç hasılatı 66.899.094 TL ya da 80.000 reçete; yardımcı eczacı için 31.722.520 TL. Yönetmelik madde 16 ve süreler.
- Eczanede hangi ürünler satılabilir? Yönetmelik listesiYönetmelik madde 42: ilaç, ruhsatlı bitkisel ve homeopatik ürün, özel tıbbi amaçlı gıda yalnız eczanede; takviye, kozmetik, tıbbi malzeme eczanede de.
- ilaçtarif nedir?
- İlaç tarif programı seçerken sorulacak sorular
Kaynaklar
- Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik, maddeler 26, 34 ve 35 (RG 14/3/2023 değişikliği ve Danıştay Onuncu Dairesinin 7/3/2024 tarihli yürütmeyi durdurma kararı notlarıyla): www.mevzuat.gov.tr
- 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun, madde 36: www.mevzuat.gov.tr
- TİTCK İyi Eczacılık Uygulamaları Kılavuzu, madde 10.e (Antalya Eczacı Odası kopyası): www.antalyaeo.org.tr