Sorular
Eczanede hangi ürünler satılabilir? Yönetmelik listesi
Yönetmelik madde 42: ilaç, ruhsatlı bitkisel ve homeopatik ürün, özel tıbbi amaçlı gıda yalnız eczanede; takviye, kozmetik, tıbbi malzeme eczanede de.
Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik ürünleri iki gruba ayırır. Reçeteli ve reçetesiz beşeri ilaçlar, ruhsatlı geleneksel bitkisel tıbbi ürünler, izinli homeopatik ürünler ve özel tıbbi amaçlı diyet gıdalar ile bebek mamaları yalnızca eczanede satılır. Gıda takviyeleri, kozmetik, kapsamı belirlenen tıbbi malzemeler, veteriner ürünleri ve bazı mamalar eczanede de satılabilir.
Eczane rafında ilaç dışında pek çok ürün durur. Hangisinin yalnızca eczanede satılabileceği, hangisinin eczanede de satılabileceği 6197 sayılı Kanunun 28. maddesinde ve Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik'in 42. maddesinde sayılır.
Yalnızca eczanede satılan ürünler
Yönetmeliğin 42. maddesinin birinci fıkrasına göre aşağıdaki ürünler münhasıran eczanede satılır:
- reçeteye tabi olan veya olmayan tüm beşeri ilaçlar,
- TİTCK'dan ruhsatlı geleneksel bitkisel tıbbi ürünler,
- TİTCK'nın iznine tabi homeopatik tıbbi ürünler,
- enteral beslenme ürünleri dahil özel tıbbi amaçlı diyet gıdalar ve özel tıbbi amaçlı bebek mamaları.
Reçetesiz ilaç da bu listededir. Market rafında görülen bir ürün "ilaç" olarak ruhsatlıysa eczane dışında satılamaz.
Eczanede de satılabilen ürünler
İkinci fıkra eczanede satılabilecek, ama yalnızca eczaneye ait olmayan ürünleri sayar:
- ilgili bakanlıktan izin, ruhsat veya fiyat alınarak üretilen ya da ithal edilen gıda takviyeleri,
- eczacılık ve ziraatta kullanılan ilaç, kimyevi madde ve diğer sağlık ürünleri,
- veteriner biyolojik ürünler hariç veteriner tıbbi ürünler,
- kozmetik ürünler,
- kapsamı TİTCK'ca belirlenen tıbbi malzemeler (kapsam belirli aralıklarla ilan edilir),
- anne sütü ve beslenme yetersizliğinde kullanılan çocuk mamaları, Türk Gıda Kodeksi Bebek ve Küçük Çocuk Ek Gıdaları Tebliği'ne uygun ürünler ve erişkinlerin metabolizma bozukluklarında kullanılan destekleyici ürünler,
- Türk Eczacıları Birliği tarafından çıkarılan ve Bakanlıkça onaylanan bilimsel yayınlar.
Bu ürünler için, kanunlarda öngörülen bulundurulma vasıfları sağlanmak kaydıyla, başka bir kurumdan ayrıca kayıt, onay veya izin belgesi alınması gerekmez (42/3).
Rafta nasıl tutulur?
Yönetmeliğin 40. maddesinin üçüncü fıkrası, gıda takviyelerinin, eczacılık ve ziraatta kullanılan ilaç ve kimyevi maddelerin ve veteriner tıbbi ürünlerin birbirini etkilemeyecek şekilde ayrı dolaplarda tutulmasını ister. Tüm ürünler ambalajındaki saklama koşullarına göre saklanır; eczane ortamının sıcaklık ve nemi de buna uygun olmalıdır.
İlaç dışı ürünlerin fiyat etiketi ayrı bir mevzuata tabidir; bunu raf ve fiyat etiketi yazısında anlattık.
Satış yolları ve sınırlar
- İnternet: Yalnızca eczanede satılan ürünlerin internetten satışı yasaktır; eczaneler adına internet sitesi de açılamaz. Ayrıntı: eczane internetten ilaç satabilir mi.
- Toptan satış: Eczanelerden ilaçların toptan satışı yapılamaz ve eczaneler ihalelere giremez (42/5). Aynı ildeki eczaneler arasında takas ise mümkündür: eczaneler arası ilaç takası.
- Tanıtım: Vitrine ürün tanıtımı amacıyla levha veya ilan yapıştırılamaz; bkz. eczane vitrinine reklam asılabilir mi.
Reçetesiz ürünlerde eczacının rolü satıştan ibaret değildir. Yönetmeliğin 7. maddesi, reçeteye tabi olmayan ilaçların ve sağlıkla ilgili tüm ürünlerin hastanın gereksinimlerine uygun, güvenli ve akılcı şekilde tedarikini ve bu konuda danışmanlık verilmesini eczacının sorumlulukları arasında sayar. Bu sorumluluğun ürün önerisiyle ilişkisini eczacı hastaya ürün önerebilir mi sayfasında ele aldık.
Aromaterapötik ürünlere ilişkin 2026 düzenlemesi için Aromaterapötik Ürünler Yönetmeliği yazısına bakın.
ilaçtarif®’i ücretsiz deneyin
Barkodu okutun; hasta adı soyadı, ilaç adı, hekimin önerdiği doz ve kullanım şekli 60×40 mm sarı termal etikete basılsın.
Sık sorulanlar
Eczane gıda takviyesi satmak için ayrı izin almalı mı?
Yönetmeliğin 42. maddesine göre eczanede satılan ürünler için, kanunlarda öngörülen bulundurulma vasıfları sağlanmak kaydıyla başka bir kurumdan ayrıca kayıt, onay veya izin belgesi alınması gerekmez.
Eczane veteriner ilacı satabilir mi?
Evet. Yönetmelik veteriner biyolojik ürünler hariç veteriner tıbbi ürünlerin eczanede satılabileceğini yazar; bu ürünler diğerlerini etkilemeyecek şekilde ayrı dolaplarda tutulur.
İlgili sayfalar
- Eczane internetten ilaç satabilir mi? WhatsApp reçetesi6197 sayılı Kanun ilaçların internette satışını ve eczaneler adına site açılmasını yasaklar. Telefon, faks, WhatsApp ile gelen reçeteler de kabul edilmez.
- Eczane vitrinine reklam veya afiş asılabilir mi?Yönetmelik vitrine ürün tanıtımı amaçlı levha ve ilan yapıştırmayı, kapı önüne totem ve seyyar tabela koymayı yasaklar. Tabela ve reklam kuralları.
- Eczacı hastaya ek ürün önerebilir mi? Çapraz önerinin sınırıYönetmelik reçetesiz üründe danışmanlığı eczacının görevi sayar; Deontoloji Tüzüğü hekim dışı tavsiyeyi ve hediyeli satışı yasaklar. Sınır nerede?
- Miadı geçen ilaç eczanede ne yapılır? İmha adımlarıYönetmelik madde 41'e göre miadı geçen ilaç satıştan kaldırılır, listelenir, il sağlık müdürlüğüne başvurulur ve tutanakla imha edilir. İTS ve geri çekme.
- Aromaterapötik Ürünler Yönetmeliği
- Raf ve fiyat etiketi
Kaynaklar
- Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik, maddeler 7, 25, 40, 42 ve 43: www.mevzuat.gov.tr
- 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun, madde 28: www.mevzuat.gov.tr