Sorular
Miadı geçen ilaç eczanede ne yapılır? İmha adımları
Yönetmelik madde 41'e göre miadı geçen ilaç satıştan kaldırılır, listelenir, il sağlık müdürlüğüne başvurulur ve tutanakla imha edilir. İTS ve geri çekme.
Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik'e göre miadı geçen veya bozulan ilaçlar satıştan kaldırılır ve eczanede ayrı bir alanda saklanır. Eczacı bunları listeleyip imha için il sağlık müdürlüğüne başvurur; il sağlık müdürlüğü yetkilisi ve eczacı odası temsilcisiyle tutanak düzenlenerek imha yapılır ve vergi dairesine bildirilir. İmha İTS'ye de bildirilir.
Raf kontrolünde miadı dolmuş bir kutu bulundu. Ne yapılacağı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik'in 41. maddesinde, 14/3/2023 tarihli değişiklikle bugünkü haliyle yazılıdır.
Adım adım
- Kontrol. Eczane sahibi ve mesul müdürü ilaçların miadını düzenli olarak kontrol eder.
- Satıştan kaldırma. Bozulan ve miadı geçen ilaçlar satıştan kaldırılır ve ayrı bir alanda saklanır.
- Listeleme. Miadı geçen veya kullanılamaz hale gelen ilaçlar eczane sahibi veya mesul müdürü tarafından listelenir.
- Başvuru. İmha için il sağlık müdürlüğüne başvurulur.
- Tutanak ve imha. İl sağlık müdürlüğü yetkilisi ve eczacı odası temsilcisiyle birlikte tutanak düzenlenir; imha ilgili mevzuata göre yapılır veya yaptırılır.
- Vergi dairesi. Durum vergi dairesine bildirilir.
- Saklama. Tutanak, istendiğinde gösterilmek üzere eczanede saklanır.
İTS tarafı
6197 sayılı Kanunun 24. maddesi ve Yönetmeliğin 27. maddesi, miadı geçmiş ya da bozulmuş ilaçların imhasını İTS bildirimi zorunlu işlemler arasında sayar. TİTCK'nın İyi Eczacılık Uygulamaları Kılavuzu da (10.d.1) bu ilaçların kayıt altına alınmasını, ivedilikle imha başvurusu yapılmasını ve İTS'ye bildirilmesini ister.
İTS'nin açıklamasına göre satış bildirimi sırasında miat kontrol edildiği için miadı geçen bir ürün sistemde satılamaz. Kullanılamaz durumdaki ürünlerin sistemden çıkarılması için deaktivasyon bildirimi tanımlıdır. Bildirim tiplerinin tamamı için İTS bildirimi hangi işlemlerde zorunlu sayfasına bakın.
Geri çekilen ilaç farklı işlem görür
Miadı dolan ilaçla geri çekilen ilaç aynı şey değildir. Kılavuz'un 10.d.2 maddesine göre kalite hatası veya sahte şüphesiyle TİTCK ya da firma tarafından geri çekilen ilaçlar:
- ivedilikle satıştan kaldırılır,
- kullanımını engellemek için derhal ayrı bir yerde depolanır,
- depoya veya firmaya iade edilir.
Kılavuz ayrıca imha ve geri çekme işlemleri için yazılı bir prosedür hazırlanmasını ve tüm personele imza karşılığı duyurulmasını ister (10.d.3).
Miadı geçmeden önlemek
Kılavuz'un 10.c.14 maddesi stokların "son kullanma tarihi önce dolan ilk çıkar" (FEFO) ilkesine göre işlem görmesini ve istisnaların belgelenmesini ister. Raf düzenini buna göre kurmak, imha listesinin kısa kalmasını sağlar. Eczanede bulundurulması zorunlu ilaçların listesi de düzenli kontrol edilmeli, son kullanma tarihi geçenlerin imhası konusunda dikkatli davranılmalıdır (10.c.12).
Miadı yaklaşan ilaçların başka bir eczaneyle takası mümkündür ama sınırları vardır: eczaneler arası ilaç takası yapılabilir mi.
Hasta evindeki eski ilacı getirirse
Yönetmeliğin 7. maddesi eczacıya, ilaçların kullanımı, saklanması ve imhasıyla ilgili potansiyel risklere karşı hasta, toplum ve çevre bilinci oluşturma görevi verir. Hastanın evdeki atık ilaçlarının toplanmasına ilişkin ayrıntılı usul bu Yönetmelikte yer almaz; yerel uygulama için bağlı olduğunuz eczacı odasına danışın.
ilaçtarif®’i ücretsiz deneyin
Barkodu okutun; hasta adı soyadı, ilaç adı, hekimin önerdiği doz ve kullanım şekli 60×40 mm sarı termal etikete basılsın.
Sık sorulanlar
Miadı geçen ilaç depoya iade edilebilir mi?
Yönetmelik madde 41 miadı geçen ilaçlar için imha yolunu tarif eder. Depo veya firmaya iade, Kılavuz'da kalite hatası ya da sahte şüphesiyle geri çekilen ilaçlar için öngörülür.
İmha tutanağı ne kadar saklanır?
Yönetmelik bir süre belirtmez; tutanağın istendiğinde ibraz edilmek üzere eczanede muhafaza edilmesini ister.
İlgili sayfalar
- İTS bildirimi hangi işlemlerde zorunlu? Eczane rehberiMal alım, satış, iade, takas, imha ve deaktivasyon. 6197 sayılı Kanun ve Yönetmelik'e göre eczanenin İlaç Takip Sistemi'ne bildirmesi gereken işlemler.
- Eczaneler arası ilaç takası yapılabilir mi? KurallarTakas toptan satış sayılmaz ama yalnızca aynı ildeki eczaneler arasında yapılabilir ve İTS'ye bildirilir. 6197 sayılı Kanun ve Yönetmelik madde 42.
- Eczanede hangi ürünler satılabilir? Yönetmelik listesiYönetmelik madde 42: ilaç, ruhsatlı bitkisel ve homeopatik ürün, özel tıbbi amaçlı gıda yalnız eczanede; takviye, kozmetik, tıbbi malzeme eczanede de.
- Eczacı ilaç yan etkisini TÜFAM'a nasıl bildirir?TÜFAM'a çevrimiçi form, e-posta, Reçetem, ücretsiz telefon veya faksla bildirim. Asgari dört bilgi, hastanın kimliği istenmez. Eczacının yükümlülüğü.
- İTS nedir?
- Karekodun içinde ne var?
Kaynaklar
- Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik, madde 41 (RG 14/3/2023 değişikliği) ve madde 27: www.mevzuat.gov.tr
- 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun, madde 24: www.mevzuat.gov.tr
- TİTCK İyi Eczacılık Uygulamaları Kılavuzu, maddeler 10.c.14 ve 10.d (Antalya Eczacı Odası kopyası): www.antalyaeo.org.tr
- İlaç Takip Sistemi, İTS Nedir?: www.its.gov.tr