Ücretsiz dene

Sorular

İTS bildirimi hangi işlemlerde zorunlu? Eczane rehberi

Mal alım, satış, iade, takas, imha ve deaktivasyon. 6197 sayılı Kanun ve Yönetmelik'e göre eczanenin İlaç Takip Sistemi'ne bildirmesi gereken işlemler.

Kısa cevap

6197 sayılı Kanun ve Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik'e göre eczane; beşeri ilaçların alışını, satışını, ecza deposuna iadesini, eczaneler arası takasını ve miadı geçmiş ya da bozulmuş ilaçların imhasını İlaç Takip Sistemi'ne (İTS) bildirmek zorundadır. 2025'te Kanuna özel tıbbi amaçlı gıdalar da eklendi. Satış bildirimi ilaç hastaya verilmeden önce yapılır.

İlaç Takip Sistemi (İTS), ilaçları karekodla tekilleştirip tedarik zincirindeki hareketlerini izleyen merkezi kayıt sistemidir. Eczane açısından soru şudur: hangi işlemde bildirim zorunlu? Cevap iki metinde yazılıdır.

Kanun ve Yönetmelik ne diyor?

6197 sayılı Kanunun 24. maddesi, ilaçların satışı, alındığı ecza deposuna veya mücbir sebeple diğer depolara iadesi, eczaneler arasındaki takası ve miadı geçmiş ya da bozulmuş olanlarının imhası işlemlerinde İTS'ye bildirim yapılmasını zorunlu tutar. 21/7/2025 tarihli 7557 sayılı Kanunla bu cümleye "ve özel tıbbi amaçlı gıdaların" ibaresi eklendi.

Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik'in 27. maddesi aynı listeyi beşeri ilaçlar için tekrarlar ve iki ayrıntı ekler:

  • İlaçların alışı da bildirim kapsamındadır; eczanenin kapanması halinde diğer depolara iade de sayılır.
  • Satış, mal iade ve takas bildiriminde İTS'de gösterilen alıcı ile bu işleme ait belgelerdeki alıcının aynı olması zorunludur.

Bildirim tipleri

İTS'nin kendi açıklaması eczanenin kullandığı bildirimleri şöyle tanımlar:

Bildirim Ne zaman
Mal alım Ürünler stoka kabul edilirken; doğrulama içerir
Eczane satış İlaç hastaya verilmeden önce yapılması zorunlu bildirim
Mal iade Alınan ürün iade edildiğinde; ürün eczanenin stokundan çıkıp diğer paydaşın stokuna geçer
Satış iptali Satılan malın iadesi kabul edilirken; doğrulama içerir
Deaktivasyon Kullanılamaz durumdaki ürünleri sistemden çıkarmak için
Ürün doğrulama Bildirim değil bir servis: elinizdeki ürünün satılabilir olup olmadığını kontrol eder

İTS'ye göre satış ve mal alım bildirimlerinde ürünlerin miadı da kontrol edildiğinden miadı geçen bir ürün satılamaz. Bakanlık kararıyla ilaçlarda geri çekme ve blokaj işlemi de uygulanabilir.

SGK reçetesinde İTS

SGK–TEB protokolünün 3.2.4 maddesine göre verilen ilaçların tamamının karekod bilgileri İTS'den onay alınarak SGK'ya fatura edilir. Karekod uygulaması dışındaki ürünlerin kupür ve barkodları reçeteye eklenir. Protokolün 3.10 maddesi ayrıca SGK'nın bedelini ödemediği ilaçların karekodlarının İTS'de yeniden satılabilir hale getirilemeyeceğini yazar.

Diğer İTS yükümlülükleri

  • Kontrole tabi ilaçlar: Normal reçeteyle verilmesi gereken kontrole tabi ilaçların reçeteli elden satışlarında reçete kayıtlarının elektronik tutulması ve İTS'ye kaydedilmesi zorunludur (Yönetmelik madde 30).
  • Ciro beyanı: Serbest eczanelerin ciro bilgileri her yıl Nisan ayında İTS üzerinden beyan edilir; beyan etmeyen eczacının İTS erişimi beyan tarihine kadar geçici olarak engellenir (Yönetmelik madde 16). Bu beyan ikinci eczacı yükümlülüğünün hesabında kullanılır; bkz. ikinci eczacı ne zaman zorunlu.

İmha ve takas süreçlerinin eczane tarafı için miadı geçen ilaç eczanede ne yapılır ve eczaneler arası ilaç takası sayfalarına bakın. Karekodun içinde hangi bilgilerin bulunduğunu barkod mu, karekod mu yazısında anlattık.

ilaçtarif®’i ücretsiz deneyin

Barkodu okutun; hasta adı soyadı, ilaç adı, hekimin önerdiği doz ve kullanım şekli 60×40 mm sarı termal etikete basılsın.

Sık sorulanlar

Miadı geçmiş ilaç İTS'de satılabilir mi?

Hayır. İTS'nin açıklamasına göre satış ve mal alım bildirimi sırasında ürünlerin miadı da kontrol edildiğinden miadı geçen bir ürün satılamaz.

Satılan ilaç eczaneye geri gelirse İTS'de ne yapılır?

İTS'ye göre satılan malın iadesi kabul edilirken satış iptali bildirimi kullanılır; bu bildirim doğrulama içerir. SGK'nın bedelini ödemediği ilaçların karekodları ise protokole göre yeniden satılabilir hale getirilemez.

İlgili sayfalar

Kaynaklar

  • 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun, madde 24 (7557 sayılı Kanunla değişik): www.mevzuat.gov.tr
  • Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik, maddeler 16, 27 ve 30: www.mevzuat.gov.tr
  • İlaç Takip Sistemi, İTS Nedir? (bildirim tipleri): www.its.gov.tr
  • SGK–TEB Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin Protokol (01/10/2024), maddeler 3.2.4 ve 3.10: www.sgk.gov.tr