Braille nedir? İlaç kutusundaki kabartma yazı

Braille, kabartma noktalarla yazılan ve parmak uçlarıyla okunan bir yazı sistemidir. TİTCK'nın ambalaj ve kullanma talimatı kılavuzu sistemi şöyle anlatır: Fransa'da yaşayan ve kendisi de görme engelli olan Louis Braille tarafından 1825'te geliştirilmiştir; Braille bir dil değil, bir dili okuyup yazmanın başka bir şeklidir. Harfler, rakamlar ve noktalama işaretleri, "Braille hücresi" denen nokta dizileriyle yazılır.

İlaç kutusunda Braille zorunlu mu?

Evet, çoğu ilaçta. 2017 tarihli Beşeri Tıbbi Ürünlerin Ambalaj Bilgileri, Kullanma Talimatı ve Takibi Yönetmeliği, beşeri tıbbi ürünlerin isminin dış ambalajda aynı zamanda kabartma yazıyla, Braille formatında sunulmasını şart koşar (madde 13). Yönetmeliğin geçici maddesi bu yükümlülük için 31.12.2018'i son tarih olarak vermişti.

TİTCK kılavuzu kuralı ayrıntılandırır:

Dış ambalajda ilacın adı ve ardından yitiliği Braille ile yazılmalıdır. Farmasötik şekil gibi diğer bilgiler de eklenebilir; son kullanma tarihinin Braille ile yazılması ise pratik olmayabileceği kabul edilerek önerilir.
Kısaltılmamış Braille kullanılır. Kısaltmalı sisteme yalnızca 10 mL'ye kadar olan küçük ambalajlarda ve ismin sığmadığı durumlarda izin verilir.
Braille'in blister, ampul, şişe gibi iç ambalajda bulunması şart değildir; genelde karton dış ambalajda yer alır.
Aşı, radyofarmasötik ve hastane ürünleri gibi yalnızca sağlık mesleği mensuplarınca uygulanan ürünlerde ismin Braille ile yazılması gerekmez.
Kabartma yazının altta kalan basılı metnin okunmasını engellememesi gerekir.

Kılavuz ayrıca görme engelliler için kullanma talimatının Braille formatında sunulabileceğini, dış ambalaja sesli kullanma talimatına götüren bir karekod konabileceğini ve bu kodun yerinin "QR" harflerinin Braille ile yazılmasıyla gösterilebileceğini düzenler.

Eczane etiketi ve Braille

Tezgâhta Braille'i ilgilendiren asıl konu etiketin yeridir. Antalya Eczacı Odası'nın 13.11.2024 tarihli duyurusunda aktarılan TİTCK yazısı, eczanede yapıştırılan bilgilendirme etiketlerinin "ilaç ambalajındaki bilgileri ve kabartma (Braille) baskıyı kapatmayacak şekilde uygulanması" gerektiğini bildirir.

Uygulamada kolay bir alışkanlık işe yarar: etiketi yapıştırmadan önce kutuyu parmakla yoklayıp kabartmalı yüzü bulmak ve o yüzü boş bırakmak. Kılavuz Braille'in boş bir alana basılmasını şart koşmadığı için kabartma, basılı yazının üzerine de denk gelebilir; gözle değil elle aramak bu yüzden daha güvenlidir. Etiketin kapatmaması gereken diğer bilgileri tarif etiketine ne yazılır yazısında sıraladık; 60×40 mm sarı etiketin kutuya yerleşimi için neden sarı, neden 60×40 yazısına bakabilirsiniz.

ilaçtarif® etiketinin kutunun hangi yüzüne yapıştırılacağına eczacı karar verir; Braille'i ve ambalaj bilgilerini açıkta bırakan yüzü seçmek bu adımın parçasıdır.

ilaçtarif®’i ücretsiz deneyin

Barkodu okutun; hasta adı soyadı, ilaç adı, hekimin önerdiği doz ve kullanım şekli 60×40 mm sarı termal etikete basılsın.

Ücretsiz deneyin 0850 885 07 97

Sık sorulanlar

Her ilacın kutusunda Braille var mı?

Hayır. TİTCK kılavuzuna göre aşı, radyofarmasötik ve hastane ürünleri gibi yalnızca sağlık mesleği mensuplarınca uygulanan ürünlerde ismin Braille ile yazılması gerekmez. Braille'in iç ambalajda (blister, ampul, şişe) bulunması da şart değildir.

Tarif etiketi Braille'in üzerine gelirse ne olur?

Görme engelli hasta ilacını eliyle tanıyamaz. TİTCK'nın 2024 yazısı, eczanede yapıştırılan bilgilendirme etiketlerinin kabartma (Braille) baskıyı kapatmayacak şekilde uygulanmasını ister.

İlgili sayfalar

Kaynaklar

Beşeri Tıbbi Ürünlerin Ambalaj Bilgileri, Kullanma Talimatı ve Takibi Yönetmeliği, Resmî Gazete 25.04.2017, sayı 30048: www.resmigazete.gov.tr
TİTCK, Beşeri Tıbbi Ürünlerin Ambalaj Bilgileri ve Kullanma Talimatına İlişkin Kılavuz (İRD-KLVZ-07, rev. 18.03.2026): titck.gov.tr
Antalya Eczacı Odası, Eczanede Kullanılan İlaç Tarif Etiketleri Hakkında (13.11.2024): www.antalyaeo.org.tr