Ücretsiz dene

Sözlük

Muayene katılım payı nedir? Neden eczanede alınır?

Muayene katılım payı, hastane ve özel sağlık kuruluşundaki muayene için hastanın ödediği tutardır. Neden eczanede tahsil edilir, kimden alınmaz?

Yazan: ilaçtarif® ekibi, Alternet YazılımGüncelleme:

Kısa cevap

Muayene katılım payı, ayakta tedavide hekim ve diş hekimi muayenesi için genel sağlık sigortalısından alınan tutardır. Aile hekimi gibi birinci basamak muayenelerinde alınmaz. İkinci ve üçüncü basamak resmi hastanelerdeki muayenenin payı, aylık almayan kişilerden reçeteyle eczaneye ilk başvuruda eczane tarafından tahsil edilir.

Muayene katılım payı, 5510 sayılı Kanun'un 68. maddesinin (a) bendine dayanır: ayakta tedavide hekim ve diş hekimi muayenesi katılım payı alınacak hizmetlerden biridir. Tutarların hangi sağlık kuruluşunda ne kadar olacağını ise SGK, Sağlık Uygulama Tebliği'nin 1.8.1 maddesindeki tabloyla belirler.

Nerede alınır, nerede alınmaz?

SUT'un temel kuralı şudur: birinci basamak sağlık hizmeti sunucularında yapılan hekim ve diş hekimi muayenesinden katılım payı alınmaz. Pay; ikinci basamak devlet hastaneleri, eğitim ve araştırma hastaneleri, üniversite hastaneleri ve özel hastaneler gibi diğer sağlık hizmeti sunucularındaki muayenelerde doğar. Tutar kuruluşun türüne göre farklıdır.

Aile hekiminin sevk ettiği hasta için hastanedeki muayene katılım payı yüzde 50 azaltılarak tahsil edilir. 01.07.2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklik, 1.8.1 maddesinin tutar tablosunu yeniden düzenledi. Güncel tutarlar için SGK'nın birleştirilmiş SUT metnine bakmak gerekir.

Neden eczanede tahsil edilir?

Eczacının en sık açıkladığı konulardan biri budur. SUT, ikinci ve üçüncü basamak resmi kuruluşlardaki muayenelerin katılım payını iki yoldan toplar:

  • SGK'dan gelir veya aylık alanlar ile bakmakla yükümlü oldukları kişiler için aylıktan kesilir.
  • Diğer kişiler için eczane tarafından hastadan tahsil edilir.

Özel hastanelerde muayene katılım payını hastane kendisi alır. Acil serviste "yeşil alan muayenesi" olarak faturalanan başvuruların payı ise yine eczanede tahsil edilir.

Eczanede tahsil edilecek muayene payları, SUT 1.8.1'in dördüncü fıkrasına göre kişinin reçeteyle eczaneye ilk başvurusunda alınır. Hasta bir hafta önce hastanede muayene olup bugün başka bir reçeteyle geldiğinde ödenmemiş muayene payı bu reçetenin karşısına çıkabilir. Bu kalem, hastaya gösterilen dökümde çoğu zaman "geçmişten gelen muayene" diye ayrı bir satırda yer alır.

On gün kuralı

Birinci basamak muayeneleri, SGK'nın belirlediği kronik hastalıklar, elektronik sevk formuyla sevk edilenler ve acil haller dışında, 10 gün içinde aynı uzmanlık dalında farklı bir sağlık kuruluşuna yapılan başvurularda muayene katılım payı ek bir tutarla artırılarak alınır. Bu ek tutar da 01.07.2026 değişikliğiyle güncellendi. Aylık almayan kişilerde artırılan tutarı da eczane tahsil eder.

Kimden alınmaz?

SUT 1.8.5'e göre aile hekimi muayeneleri, kontrol muayeneleri, yeşil alan dışındaki acil servis hizmetleri ve koruyucu sağlık hizmetleri için muayene katılım payı alınmaz. Sağlık raporuyla belgelenen ve EK-1/A listesindeki kronik hastalıklarda, o hastalığa ait uzmanlık dalındaki ayaktan muayenelerden de alınmaz.

Hastaya "bu tutar neden çıktı?" sorusunun cevabını yazılı vermek işi kolaylaştırır. ilaçtarif®'in reçete fiyat etiketi geçmişten gelen muayeneyi ilaç katılım payı ve kutu başı ücret satırlarından ayrı gösterir.

ilaçtarif®’i ücretsiz deneyin

Barkodu okutun; hasta adı soyadı, ilaç adı, hekimin önerdiği doz ve kullanım şekli 60×40 mm sarı termal etikete basılsın.

Ücretsiz deneyin 0850 885 07 97

Sık sorulanlar

Hasta muayene olmadığı hâlde eczanede neden muayene ücreti ödüyor?

Ödenen tutar, daha önce yapılmış bir hastane muayenesinin katılım payıdır. SUT bu payın, aylık almayan kişilerden reçeteyle eczaneye ilk başvuruda tahsil edilmesini öngörür; bu yüzden ekranda geçmiş tarihli bir muayene görünebilir.

Aile hekimi muayenesinden katılım payı alınır mı?

Hayır. SUT'a göre birinci basamak sağlık hizmeti sunucularında yapılan hekim ve diş hekimi muayenesinden katılım payı alınmaz. Aile hekiminin sevkiyle gidilen hastane muayenesinde ise pay yüzde 50 azaltılarak tahsil edilir.

İlgili sayfalar

Kaynaklar